Psy, koty i małe zwierzęta – opieka na co dzień

Psy

Jak wybrać karmę dla psa – sucha, mokra czy domowa

Wybór jedzenia dla psa wydaje się prosty, dopóki nie stanie się przed półką z dziesiątkami worków i puszek. Pytanie, jak wybrać karmę dla psa, nie ma jednej odpowiedzi, bo inaczej je szczeniak dużej rasy, inaczej starszy jamnik, a jeszcze inaczej pies pracujący, który spędza w ruchu kilka godzin dziennie.

Dobra wiadomość jest taka, że można to uporządkować. Wystarczy znać różnice między rodzajami karmy, umieć przeczytać etykietę i obserwować psa po zmianie jedzenia. Resztę, zwłaszcza gdy pies choruje, warto ustalić z lekarzem weterynarii.

Karma sucha – wygoda i łatwe porcjowanie

Sucha karma to najczęstszy wybór właścicieli psów. Jest wygodna w przechowywaniu, łatwo ją odmierzyć i zwykle wychodzi taniej w przeliczeniu na dzień karmienia niż karma mokra. Dobrze sprawdza się też jako nagroda podczas szkolenia czy w zabawkach na smakołyki.

Miska z suchą karmą na drewnianej podłodze i łapy psa obok niej
Suchą karmę łatwo odmierzyć i przechowywać, ale pies musi mieć dostęp do wody. Zdjęcie: mattycoulton / Pixabay

Ma jednak swoje ograniczenia. Zawiera mało wody, dlatego pies karmiony wyłącznie na sucho musi mieć stały dostęp do świeżej miski z wodą. Niektóre psy, zwłaszcza wybredne lub starsze z problemami z zębami, chętniej jedzą karmę namoczoną albo wymieszaną z mokrą.

Na co zwrócić uwagę przy karmie suchej

  • wielkość krokietów dopasowaną do pyska – małe rasy łatwiej radzą sobie z drobnymi granulkami,
  • szczelne zamknięcie worka lub przesypanie karmy do pojemnika z pokrywą,
  • datę przydatności i to, czy da się zużyć otwarte opakowanie w rozsądnym czasie,
  • informację, czy karma jest pełnoporcjowa, a nie uzupełniająca.

Duży worek kusi niższą ceną za kilogram, ale tłuszcze w otwartej karmie z czasem jełczeją. Przy małym psie lepiej kupić mniejsze opakowanie niż karmić go przez kilka miesięcy tym samym, coraz mniej świeżym jedzeniem.

Karma mokra – smak i więcej wody w diecie

Karma mokra w puszkach, tackach czy saszetkach zwykle bardziej smakuje psom. Ma dużo wody, więc pomaga zwierzętom, które piją niechętnie, a jej zapach zachęca do jedzenia psy po chorobie lub z gorszym apetytem.

Minusem są natomiast cena i krótki czas przechowywania po otwarciu. Otwartą puszkę trzyma się w lodówce i zużywa w ciągu jednego, najwyżej dwóch dni. Przed podaniem warto ją ogrzać do temperatury pokojowej, bo zimne jedzenie prosto z lodówki nie każdemu psu służy.

Wielu opiekunów łączy oba rodzaje: rano sucha karma, wieczorem mokra albo łyżka mokrej dodana do suchej. To rozsądne rozwiązanie, pod warunkiem że łączna ilość jedzenia nie przekracza dziennego zapotrzebowania. Najczęstszy błąd polega na tym, że do pełnej porcji suchej karmy dokłada się jeszcze pełną porcję mokrej.

Dieta domowa – kiedy ma sens i jakie niesie ryzyko

Gotowanie dla psa daje pełną kontrolę nad składnikami. Bywa dobrym wyjściem przy alergiach pokarmowych albo u psów, które nie tolerują wielu gotowych karm. Wymaga jednak wiedzy i systematyczności, bo samo mięso z ryżem nie pokrywa potrzeb organizmu.

Największym ryzykiem diety domowej są niedobory, przede wszystkim wapnia, niektórych witamin i mikroelementów. Objawy pojawiają się powoli, czasem po wielu miesiącach, dlatego łatwo je przeoczyć. Szczególnie wrażliwe są szczenięta, którym niewłaściwe proporcje składników mogą zaszkodzić w okresie wzrostu.

Jeśli chcesz karmić psa jedzeniem przygotowanym w domu, najlepiej ułożyć jadłospis z lekarzem weterynarii lub zoodietetykiem. Specjalista dobierze składniki, ilości i ewentualne suplementy do wieku, wagi i zdrowia psa.

Produkty, których pies nie powinien jeść

Niezależnie od rodzaju diety, część ludzkiego jedzenia jest dla psów groźna. Do najczęściej wymienianych należą:

  • czekolada i kakao,
  • winogrona i rodzynki,
  • cebula, czosnek i potrawy z ich dodatkiem,
  • ksylitol, czyli słodzik obecny m.in. w gumach do żucia i niektórych słodyczach,
  • gotowane kości, które łatwo się łamią i mogą ranić przewód pokarmowy.

Lista nie jest pełna, więc w razie wątpliwości lepiej nie podawać psu resztek ze stołu. Gdy pies zjadł coś podejrzanego, nie czekaj na objawy, tylko od razu skontaktuj się z lecznicą.

Jak wybrać karmę dla psa na podstawie etykiety

Etykieta mówi o karmie więcej niż zdjęcie na opakowaniu. Najpierw sprawdź, czy produkt jest karmą pełnoporcjową. Tylko taka może być jedynym pożywieniem psa, natomiast karma uzupełniająca służy jako dodatek lub przysmak.

Następnie przejrzyj skład. Składniki podaje się w kolejności malejącej według masy, więc to, co stoi na początku listy, stanowi podstawę karmy. Warto, by na początku listy było konkretnie nazwane źródło białka, na przykład kurczak, wołowina czy łosoś, a nie ogólne „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego”. Świeże mięso zawiera jednak dużo wody, dlatego jego wysoka pozycja na liście bywa myląca.

Co jeszcze sprawdzić na opakowaniu

  • przeznaczenie karmy – dla szczeniąt, psów dorosłych, starszych albo „dla wszystkich etapów życia”,
  • rozmiar psa, dla którego przewidziano karmę, bo od niego zależy wielkość krokietów i gęstość energetyczna,
  • tabelę dawkowania – to punkt wyjścia, a nie sztywna norma,
  • skład analityczny, czyli zawartość białka, tłuszczu, włókna i popiołu,
  • dane producenta i numer partii, przydatne, gdy z karmą jest problem.

Hasła marketingowe w rodzaju „naturalna”, „premium” czy „holistyczna” same w sobie niewiele mówią. Lepiej porównać skład kilku produktów niż sugerować się nazwą lub kolorem worka. Droższa karma nie zawsze jest lepsza dla konkretnego psa, a tańsza nie zawsze gorsza.

Wiek, wielkość i aktywność psa

Szczenię rośnie i potrzebuje więcej energii oraz odpowiednich proporcji składników mineralnych. Dlatego zwykle do około 10–12 miesięcy, a przy dużych i olbrzymich rasach nawet do 18–24 miesięcy, dostaje karmę dla szczeniąt. Moment przejścia na karmę dla dorosłych psów najlepiej ustalić z weterynarzem podczas wizyt kontrolnych. Więcej o pierwszych tygodniach opieki przeczytasz w poradniku szczeniak w domu – pierwsze dni i zasady.

Szczeniak golden retrievera siedzący w metalowej misce na trawie
Szczenięta potrzebują karmy dopasowanej do wieku i przyszłej wielkości. Zdjęcie: Chiemsee2024 / Pixabay

Pies dorosły potrzebuje diety, która utrzyma jego wagę na stałym poziomie. Pies kanapowy, wychodzący na krótkie spacery, zje mniej niż pies sportowy czy pasterski. Z kolei psy starsze często mniej się ruszają i łatwiej tyją, a niektóre gorzej znoszą twarde krokiety.

Rasy duże i małe

Szczenięta ras dużych i olbrzymich rosną długo i nie powinny rosnąć zbyt szybko. Karmy przeznaczone dla nich mają zwykle inną gęstość energetyczną niż karmy dla małych ras. Małe psy mają szybszą przemianę materii, dlatego lepiej służą im częstsze, mniejsze posiłki.

Ile karmy podawać i jak ocenić, czy pasuje

Tabela na opakowaniu podaje orientacyjną ilość karmy. W praktyce ilość trzeba dopasować do psa, obserwując jego sylwetkę. U psa w dobrej kondycji żebra łatwo wyczuć pod palcami, ale nie są wyraźnie widoczne, a z góry widać zarys talii.

Karmę warto odważać kuchenną wagą, a nie odmierzać „na oko” kubkiem. Różnica kilkunastu gramów dziennie wydaje się niewielka, ale po kilku miesiącach przekłada się na zbędne kilogramy. Do dziennej puli trzeba też doliczyć smakołyki i gryzaki.

O tym, że karma dobrze służy psu, świadczą między innymi:

  • stała waga i dobra kondycja,
  • uformowany, regularny stolec,
  • błyszcząca sierść bez nadmiernego łupieżu,
  • chęć do jedzenia i energia odpowiednia do wieku.

Natomiast nawracające biegunki, wymioty, swędzenie skóry czy wyraźna utrata wagi to sygnał, by umówić się do weterynarza. Takie objawy nie muszą wynikać z karmy, a samodzielne zmienianie jedzenia co tydzień może utrudnić postawienie diagnozy.

Zmiana karmy krok po kroku

Nawet najlepiej dobrana karma może wywołać problemy trawienne, jeśli wprowadzi się ją z dnia na dzień. Układ pokarmowy psa potrzebuje czasu, by przyzwyczaić się do nowego składu. Dlatego karmę zmienia się stopniowo, zwykle przez około tydzień.

  1. Przez pierwsze dwa, trzy dni podawaj mniej więcej jedną czwartą nowej karmy i trzy czwarte dotychczasowej.
  2. W kolejnych dniach zwiększ udział nowej karmy do połowy.
  3. Potem podawaj trzy czwarte nowej i jedną czwartą starej.
  4. Po około tygodniu przejdź całkowicie na nową karmę.

Psy o wrażliwym żołądku mogą potrzebować dłuższego okresu przejściowego. Jeśli w trakcie zmiany pojawi się luźny stolec, cofnij się o krok i zwolnij tempo.

Jeśli pies mimo dobrej karmy chudnie lub ma problemy z trawieniem, sprawdź też, kiedy był ostatnio odrobaczany, bo pasożyty również wpływają na trawienie i kondycję zwierzęcia. Więcej przeczytasz w tekście o odrobaczaniu psa.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sucha karma jest lepsza od mokrej?

Żaden rodzaj nie jest lepszy dla każdego psa. Sucha karma jest wygodniejsza i tańsza, mokra zawiera więcej wody i zwykle bardziej smakuje. Liczy się to, by karma była pełnoporcjowa, dopasowana do psa i podawana w odpowiedniej ilości.

Jak często można zmieniać karmę psu?

Jeśli pies dobrze się czuje na danej karmie, nie ma potrzeby jej często zmieniać. Każda zmiana powinna być stopniowa. Niektórzy opiekunowie co jakiś czas zmieniają smak w obrębie tej samej linii, co zwykle jest łagodniejsze dla żołądka niż przeskok na zupełnie inny produkt.

Czy pies może jeść wyłącznie jedzenie gotowane w domu?

Może, ale dieta musi być dobrze zbilansowana. Bez odpowiednich dodatków łatwo o niedobory, dlatego jadłospis warto ułożyć z lekarzem weterynarii lub zoodietetykiem i co jakiś czas kontrolować stan zdrowia psa.

Ile razy dziennie karmić dorosłego psa?

Większość dorosłych psów je dwa razy dziennie, rano i wieczorem. Szczenięta dostają więcej mniejszych posiłków, zwykle trzy–cztery dziennie. U psów z niektórymi problemami zdrowotnymi weterynarz może zalecić inny rozkład karmienia.

Jak wybrać karmę dla psa z alergią?

Przy podejrzeniu alergii pokarmowej najpierw trzeba potwierdzić diagnozę u weterynarza. Zwykle zaleca się wtedy dietę eliminacyjną, czyli karmę z jednym, nowym dla psa źródłem białka lub karmę hydrolizowaną, prowadzoną przez kilka tygodni pod kontrolą lekarza.

Zobacz również